Лесааднаўлення

лесовосстановление

У сістэме Міністэрства лясной гаспадаркі выбудаваная і паспяхова функцыянуе сістэма лесаразвядзення і лесааднаўлення. У галіне створаны ўсе ўмовы для вырошчвання здаровых, якасных лясоў - ад нарыхтоўкі, перапрацоўкі лесанасенных сыравіны і захоўвання ляснога насення, вырошчвання стандартнага пасадачнага матэрыялу, правядзення лесокультурных работ - да высечак догляду за лесам. Ўкаранёна і функцыянуе перадавая тэхналогія па перапрацоўцы лесанасенных сыравіны і захоўванню ляснога насення, якая дае магчымасць атрымліваць высакаякасны насенны матэрыял і забяспечваць яго паўнавартаснае, доўгае захоўванне.

Лясное насенняводства

У парадку выканання праграмы развіцця пастаяннай лесанасеннай базы ў 2016 годзе створана 30,6 га (105,5% да гадавога задання) лесанасенных плантацый.

Нарыхтавана 25,9 тон насення лясных раслін (161% ад гадавога задання), у тым ліку:

  • 12,1 тон жалудоў дуба (138%), з іх 791 кг селекцыйных
  • 6,3 тон насення лясных раслін іглічных парод (223,5%), з іх 1,4 тоны селекцыйных;
  • 7,5 тон насення лясных раслін іншых парод.

Усяго на доўгім захоўванні (халадзільныя камеры) знаходзіцца 30,3 тон насення хвойных парод, у тым ліку хвоі звычайнай - 11,7 тон, елі европейской- 18,6 тон, што забяспечыць на выпадак неўрадлівы гадоў чатырохгадовую патрэба лясгасаў у пасяўным матэрыяле іглічных парод .

Перапрацоўка гузоў іглічных парод ажыццяўлялася ў Рэспубліканскім лясным селекцыйна-насенняводчыя цэнтры і ў 4 лесанасенных цэхах Глыбоцкага доследнага, Івацэвіцкага, Шчучынскага і Гарэцкага лясгасаў. Атрымана звыш 6,0 тон высакаякасных насення хвойных парод.

Гадавальніцкая гаспадарка

Питомническое хозяйство

Для лесокультурных работ ў 2016 годзе гадавальніках лясгасаў вырашчана 319,6 млн шт. стандартнага пасадачнага матэрыялу. З агульнай колькасці ў цяпліцах вырашчана больш 34,39 млн.шт. і 9,97 млн.шт. пасадачнага матэрыялу з закрытай каранёвай сістэмай. Усяго ў гадавальніках вырошчвалася звыш 285 відаў і форм драўняных раслін.

Для стварэння лясных культур селекцыйным пасадачным матэрыялам у справаздачным годзе лясгасамі галіны вырашчана 71,69 млн. шт. такіх сеянцоў і саджанцаў, у тым ліку хвоі звычайнай - 57,93 млн. шт., елкі еўрапейскай - 11,62 млн. шт., лістоўніцы еўрапейскай - 0,65 млн. шт. і дуба черешчатый - 1,49 млн. шт. Дадзенае колькасць сеянцоў і саджанцаў дазволіць выканаць у поўным аб'ёме заданне Дзяржаўнай праграмы на 2017 год па стварэнню лясных культур селекцыйным пасадачным матэрыялам, а таксама правесці дадатак лясных культур, створаных у папярэднія гады.

У цэлым па галіне інвестыцыі ў гадавальніцкай гаспадарку склалі 1,72 млн. Руб. або 209,3% ад задання.

У справаздачным годзе даходы ад рэалізацыі прадукцыі гадавальніцкай гаспадаркі склалі больш 5,54 млн. рублёў (168,1% гадавога задання) або 138,1% да ўзроўню мінулага года. Заданне выканана ўсімі ДВЛГА.

Лесааднаўлення і лесаразвядзенне

Лесааднаўлення і лесаразвядзенне праведзены на агульнай плошчы 34,87 тыс. га (136,7% да задання, зацверджаным Урадам Рэспублікі Беларусь), у тым ліку за кошт пасеву і пасадкі лесу закладзена 29,73 тыс. га новых лясоў (131,1% да гадавога плана). У агульным аб'ёме лесакультурнага вытворчасці іглічныя і цвердалістай пароды займаюць 95,8% (28,49 тыс. га), мяккаліставых (бяроза, ліпа, алешына чорная і іншыя) - 4,2% (1,24 тыс. га).

Перавыкананне устаноўленых планаў абумоўлена неабходнасцю ліквідацыі наступстваў шквалістага ветру ў лясным фондзе і правядзеннем работ па пасадцы лесу ў восеньскі перыяд на участках распрацаваных ветравальна-бураломных высечак.

Лесааднаўлення пашкоджаных (ветравальна-бураломных) насаджэнняў у восеньскі перыяд 2016 года праведзена на плошчы 5 313 га, у тым ліку за кошт пасадкі лесу - 4 921 га.

Рэканструкцыя малакаштоўных лясных насаджэнняў лесакультурнага метадамі з агульнага аб'ёму пасеву і пасадкі лесу выканана на плошчы 2 238 га (117,2% да плана).

Лясныя культуры селекцыйным пасяўным і пасадачным матэрыялам створаны на плошчы 12 629 га.

У агульным аб'ёме штучнага лесааднаўлення і лесаразвядзення змешаныя лясныя культуры створаны на плошчы 26 102 га (87,8%) або на 4 984 га больш фактычнага выканання за 2015 год. Удзельная вага змешаных лясных культур па галіне перавышае на 2,3% ўзровень мінулага года і на больш чым 20% сярэднегадавы ўзровень такіх культур за апошнія 10 гадоў.

З 2015 года ў галіны актыўна ўкараняюцца тэхналогіі, аналагічныя выкарыстоўваным у Фінляндыі, па стварэнні і дапаўненню лясных культур пасадачным матэрыялам, выгадаваным з закрытай каранёвай сістэмай. За справаздачны год названыя мерапрыемствы выкананы на плошчы 2 251 га (7,6% ад агульнага аб'ёму стварэння лясных культур) або на 1 592 га больш за ўзровень 2015 года.

Генентико-селекцыйныя асновы ўзнаўлення лясоў Беларусі ў кантэксце выканання Канвенцыі аб біялагічнай разнастайнасці

Лесааднаўлення і лесаразвядзенне ў Рэспубліцы Беларусь забяспечвае:

  • абавязковае лесааднаўлення высечак, гараў i iншых катэгорый зямель ляснога фонду ў тэрміны, якія не перавышаюць 2-3-х гадоў пасля іх адукацыі;
  • адпаведнасць драўняных парод умовам местопроизрастания; рацыянальнае выкарыстанне зямель ляснога фонду;
  • захаванне біялагічнай разнастайнасці і генафонду лясоў;
  • павелічэнне плошчы дубовых, ясеневых і ліпавых лясоў;
  • стварэнне пераважна змешаных па пароднаму складу лясных насаджэнняў;
  • павышэнне водаахоўных, ахоўных, аздараўленчых уласцівасцяў лясоў, а таксама іх прадуктыўнасці і ўстойлівасці;
  • захаванне (павелічэнне) лясістасці РБ і яе адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак;
  • задавальненне сацыяльна-эканамічных патрэбаў грамадства ў разнастайнай лясной прадукцыі і карыснай лесу.

Парадак праектавання і вытворчасці, тэхнічнай прыёмкі работ і інвентарызацыі участкаў лясных і плантацыйнага культур, ахоўных лясных насаджэнняў, садзейнічання натуральнаму аднаўленню лесу, захавання маладняку ​​галоўных парод пры суцэльных высечках, спадарожнага аднаўлення пры правядзенні несуцэльных высечак галоўнага карыстання і высечак абнаўлення насаджэнняў, а таксама натуральнага лесовозобновления ажыццяўляецца ў адпаведнасці з распрацаваным у Інстытуце лесу «Тэхнічным кодэксам устаноўленай практыкі» [ТКП 047-2006 (02080)] «Нас тавление па лесааднаўленні і лесаразвядзення ў Рэспубліцы Беларусь ».

ТКП «Настаўленьне ...» ўводзіцца ўпершыню, устанаўлівае патрабаванні да парадку правядзення работ па арганізацыі і тэхналогіі штучнага лесааднаўлення, лесаразвядзення і натуральнага аднаўлення лесу на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, з'яўляецца складовай часткай групы нарматыўна-прававых актаў «Устойлівае лесакіраўніцтва і лесакарыстанне» і заклікана аказаць практычную дапамогу работнікам лясной гаспадаркі, згуляць станоўчую ролю пры аднаўленні лясоў і паляпшэнні іх пароднага складу, павышэнні прадукцыйнасці лясоў і ўзмацненні средообразующих, водаахоўных, ахоўных, санітарна-гігіенічных, рэкрэацыйных і іншых функцый.

Прыярытэтнымі напрамкамі генетыка-селекцыйных асноў ўзнаўлення лясоў рэспублікі з'яўляюцца развіццё і ўдасканаленне лесанасенны базы.

Развіццё і ўдасканаленне пастаяннай лесанасеннай базы (ПЛСБ) павінна забяспечыць прадпрыемствы лясной гаспадаркі каштоўнымі насеннем лясных драўняных парод. Пры стварэнні лясоў будучага плануецца выкарыстоўваць 50% насення з аб'ектаў ПЛСБ і 50% з лепшых натуральных насаджэнняў.

Для гэтага прадугледжваецца развіццё двух напрамкаў насенняводства: папуляцыйнага і плантацыйнага. Лесанасенных база селекцыі папуляцыі ўключае - плюсавыя насаджэнні, лесанасенных заказнікі, пастаянныя лесанасенных ўчасткі. Для ўзмацнення папуляцыйнага напрамкі мяркуецца вылучэнне селекцыйных гаспадарчых насенных дрэвастояў.

Клоновой плантацыйная насенняводства прынята асноўным напрамкам перакладу насенняводства на селекцыйную аснову.

У развіцці лясной селекцыі асноўная задача заключаецца ў паляпшэнні якасці і павышэнні прадукцыйнасці лясоў шляхам кіравання спадчыннасцю і зменлівасцю драўняных раслін. Яна звязаная з лясным насенняводствам, мэтай якога з'яўляецца атрыманне сартавога насення і раянаванне іх выкарыстання.

Рэалізацыя гэтых мэтаў прадугледжвае выкарыстанне наступных метадаў селекцыі: масавая, групавая, індывідуальная, камбінаваная і Мутацыйная селекцыя, культываванне ізаляваных клетак і тканін.

Пры адборы, накіраваным на паляпшэнне колькасных і якасных прыкмет насаджэнняў, галоўным напрамкам з'яўляецца папуляцыйная селекцыя, заснаваная на выкарыстанні перавагі па селекцыйным прыкметах перспектыўных папуляцый, выяўленых пры параўнальных выпрабаваннях у культурах.

Пры адборы на паляпшэнне якасных прыкмет дрэў і драўніны, павелічэнне масы драўніны пры кароткіх цыклах вырошчвання, плануецца выкарыстоўваць індывідуальную селекцыю.

У абодвух напрамках селекцыі прадугледжваецца закладка досведаў па выпрабаванні нашчадкаў.

Адной з галоўных задач стане стварэнне новай селекцыйнай папуляцыі хвоі звычайнай шляхам правядзення кантраляваных скрыжаванняў правераных бацькоўскіх форм.

Галоўным момантам навуковага забеспячэння селекцыйных работ з'яўляецца распрацоўка доўгатэрміновай праграмы генетычнага паляпшэння лясоў.

У мерапрыемствах па захаванню лясных генетычных рэсурсаў вылучаецца два асноўных напрамкі: захаванне генафонду папуляцый і відаў in situ (г.зн. ў натуральных насаджэннях) і ex-situ (г.зн., за межамі натуральнага вырастання папуляцый). У якасці асноўнага разглядаецца першы напрамак, паколькі толькі яно дазваляе захаваць генафонд папуляцый лясных відаў у поўным аб'ёме.

Рашэнне дадзеных задач будзе ажыццяўляцца на базе створанага ў рэспубліцы Ляснога селекцыйна-насенняводчых цэнтра і яго філіялаў, а таксама арганізаванага пры Інстытуце лесу геннага банка ляснога насення.

лесакарыстанне

Нарыхтоўка і выкарыстанне драўняных лясных рэсурсаў

Лясная гаспадарка рэспублікі функцыянуе ва ўмовах выключнай дзяржаўнай уласнасці на лясы, цэнтралізаванага лесакіраўніцтва і лесакарыстання.

У Беларусі асноўныя прынцыпы арганізацыі лесакарыстання вызначаны наступнымі нарматыўнымі дакументамі:

  • Дзяржаўнай праграмай развіцця лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь на 2011-2015 гады;
  • Нацыянальнай стратэгіяй ўстойлівага развіцця Рэспублікі Беларусь;
  • Лясным Кодэксам Рэспублікі Беларусь.

Названымі дакументамі вызначаны наступныя мэты пры арганізацыі лесакарыстання:

  • рацыянальнае, неистощительное і бесперапыннае выкарыстанне лясоў.
  • забеспячэнне адносна пастаяннага лесакарыстання ў межах ляснога фонду для суб'ектаў вядзення лясной гаспадаркі.
  • здзяйсненне экологизированного (природосовместимого) лесакарыстання.

Для выканання пералічаных мэтаў вырашаюцца наступныя задачы:

  • арганізацыя лесакарыстання ў адпаведнасці з функцыянальным прызначэннем лясоў: ўлік прыналежнасці насаджэнняў да вызначаных групах і катэгорыям лясоў;
  • навукова абгрунтаваныя метады вызначэння памеру лесакарыстання (разліковай лесасекі), якія забяспечваюць яго неистощительность і адноснае сталасць, што ажыццяўляецца пры правядзенні базавай лесаўпарадкавання пры кантролі з боку дырэктыўных органаў;
  • захаванне прынцыпаў шматмэтавага лесакарыстання, г.зн. рацыянальнае спажыванне грамадствам не толькі драўніны, але і харчовых і лекавых рэсурсаў (грыбы, ягады, лекавае сыравіну і г.д.), а таксама і іншых карыснасцяў (звязванне дыяксіду вугляроду, водаахоўная, почвозащитная функцыі і г.д.) лясных насаджэнняў;
  • забеспячэнне надзейнага аднаўлення і далейшага ўзнаўлення лясоў;
  • захаванне экалагічных патрабаванняў пры арганізацыі шматмэтавага лесакарыстання: захаванне лясной асяроддзя, біялагічнай разнастайнасці, мінімізацыя пашкоджанні надглебавае покрыва і г.д;
  • паступовая аптымізацыя пароднай структуры ляснога фонду ў адпаведнасці з сучаснымі і перспектыўнымі патрэбамі народнай гаспадаркі, асаблівасцямі умоў местопроизрастания насаджэнняў, эканамічнымі і экалагічнымі патрабаваннямі і магчымасцямі вырошчвання дрэвастояў;
  • аптымізацыя сортиментной структуры лесасечнага фонду ў адпаведнасці з патрэбамі народнай гаспадаркі рэспублікі і запытамі сусветнага рынку лесаматэрыялаў;
  • паступовая аптымізацыя узростаў і абаротаў высечак як тэхнічнага інструмента для забеспячэння атрымання найбольш каштоўных сартыментаў, дасягнення найвышэйшых эканамічных паказчыкаў лесакарыстання і яго экалагізацыі;
  • рацыянальнае комплекснае выкарыстанне драўніны і іншых прадуктаў, якія атрымліваюцца пры лесакарыстання (для гэтага ажыццяўляецца арганізацыя поўнай глыбокай перапрацоўкі драўніны з мэтай атрымання прадукцыі з найвышэйшай доляй дабаўленай вартасці, поўная утылізацыя адходаў, у тым ліку для патрэб энергетыкі);
  • пашыранае выкарыстанне лесу для выканання ім рэкрэацыйнага патэнцыялу;

Рэалізуючы на практыцы прынцыпы ўстойлівага лесакіраўніцтва і лесакарыстання, лясная гаспадарка забяспечвае не толькі пастаяннае лесакарыстанне ў межах штогадовага прыросту драўніны, але і эканамічную бяспеку дзяржавы, стабільнасць функцыянавання народнай гаспадаркі.

Лесакарыстанне складае эканамічную аснову вядзення лясной гаспадаркі і вызначае ўзровень яго інтэнсіўнасці. Яно прадстаўлена рознымі відамі карыстання з перавагай нарыхтоўкі драўніны.

Нарыхтоўка драўніны ажыццяўляецца пры рубках галоўнага і прамежкавага карыстання - высечкі догляду за лесам, выбарачныя санітарныя рубкі і рубкі рэканструкцыі. Праводзяцца таксама высечкі абнаўлення і фарміравання (перафармаванне) насаджэнняў, санітарныя рубкі, ўборка захламленасці, расчыстка лясных плошчаў для будаўніцтва трубаправодаў, дарог, ліній электраперадачы і сувязі, іншых аб'ектаў.

Лесанарыхтоўчая дзейнасць

За 2016 год у сістэме Мінлясгаса з усіх відаў высечак нарыхтавана 15,1 млн.куб.м ліквіднай драўніны пры запланаваным аб'ёме 12,5 млн.куб.м, што склала 120% да даведзенага задання.

З улікам павелічэння попыту на лясную прадукцыю, неабходнасці ліквідацыі наступстваў неспрыяльных умоў надвор'я - буремов і сьнегаломам, ўсыхаючых ельнікаў, распрацоўкі гараў і гарэльнікаў аб'ём нарыхтаванай ў 2016 годзе ліквіднай драўніны склаў 111,8% да ўзроўню мінулага года.

Сёння ў арганізацыях Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь працуюць 189 харвестэраў, 256 фарвардэраў, 633 сартыментавозы, 1167 машын пагрузачна-транспартных і інш. Тэхніка. За 2016 год набыта 10 харвестэраў, 10 фарвардэраў, 24 машыны пагрузачна-транспартнай "Беларус" МПТ-461.1, 39 сартыментавозы і іншая лесанарыхтоўчая тэхніка на суму больш 22,3 млн. Руб.

За 2016 год галіной дасягнуты ўзровень нарыхтоўкі драўніны механізаваным спосабам ад агульнага аб'ёму нарыхтоўкі драўніны ў 46,0%. Агульны аб'ём нарыхтоўкі драўніны харвестэраў у галіне склаў 6935,4 тыс.куб.м.

Перапрацоўка драўніны

У цяперашні час у сістэме Мінлясгаса ажыццяўляе дрэваапрацоўчую дзейнасць 70 цэхаў і 6 майстэрняў участкаў.

У рамках выканання галіновай Праграмы прамысловага развіцця дрэваапрацоўчых вытворчасцей Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь на 2015-2020 гады, зацверджанай пастановай калегіі Міністэрства лясной гаспадаркі ад 24 снежня 2014 года, на тэхнічнае перааснашчэнне дрэваапрацоўчых вытворчасцей ў 2016 годзе накіравана грашовых сродкаў у суме 14,2 дэнамінаваныя млн.руб.

У 2016 годзе рэалізавана 22 праекты, у тым ліку па напрамках: мадэрнізацыя лесапільных вытворчасцяў - 5 праектаў; ўстаноўка пазіцыйнага абсталявання - 10 праектаў; стварэнне вытворчасці па выпуску сушанай прадукцыі - 1 праект, ўстаноўка абсталявання па выпуску ацыліндраванай (акоранай) прадукцыі -2 праекта; стварэнне вытворчасцей па вырабе драўнянага паліва - 4 праекты.

Нарыхтавана 5785,7 тыс.куб.м (117,4%) драўнянага паліва, у тым ліку выраблена дранкі паліўнай 1745,8 тыс.куб.м. Рэалізавана 5669,2 тыс.куб.м драўнянага паліва, у тым ліку дранкі паліўнай 1782,2 тыс. куб. м.

За 2016 год рэалізацыя круглых лесаматэрыялаў лясгасамі галіны на ўнутраным рынку склала 9,3 млн.куб.м (107% да аналагічнага перыяду мінулага года), у тым ліку 6,0 млн.куб.м дзелавой драўніны або 65% ад агульнага аб'ёму рэалізацыі , 3,3 тыс.куб.м дроў, або 35% ад агульнага аб'ёму рэалізацыі.

У параўнанні з аналагічным перыядам мінулага года аб'ём рэалізацыі дзелавой драўніны павялічыўся на 0,8 млн.куб.м, або на 15%. Значна павялічыўся попыт ў 2016 годзе на балансавы драўніну і сыравіну драўнянае тэхналагічнае.

Рэалізацыя піламатэрыялаў на ўнутраным рынку за бягучы год склала 365,9 тыс.куб.м і павялічылася ў параўнанні з аналагічным перыядам мінулага года на 10,2 тыс.куб.м, або 103%.

Экспарт лесапрадукцыі

За 2016 год у цэлым па галіне пры заданні 102,68 млн.долл.США пастаўлена на экспарт лесапрадукцыі і аказана паслуг на суму 140 млн.долл.США, што складае 112,6% да адпаведнага перыяду 2015 года.

Па выніках працы за студзень-снежань 2016 года пастаўлена на экспарт 2,6 млн.куб.м лесаматэрыялаў, што складае 118% да адпаведнага перыяду 2016 года і 324 тыс.куб.м пілапрадукцыі, або 110,2% да 2016 года.

Лесапрадукцыя і паслугі ў 2016 годзе экспартаваліся ў 30 краін (Расія, Казахстан, Украіна, Малдова, Азербайджан, Узбекістан, Аўстрыя, Англія, Бельгія, Венгрыя, В'етнам, Германія, Чэхія, Данія, Італія, Латвія, Літва, Нідэрланды, Польшча, Румынія , Славакія, Фінляндыя, Францыя, Швецыя, Эстонія, Турцыя, Кітай, ААЭ, Кіпр, Кувейт), з іх 2,0% прыпадае на краіны блізкага замежжа і 98% - краіны далёкага замежжа. Сярод асноўных напрамкаў паставак лесапрадукцыі Рэспубліка Польшча займае лідзіруючую пазіцыю (38,2% ад усяго экспарту ў вартасным выразе). Другую пазіцыю займае Літва (16,6%), далей Латвія (10,6%), Германія (10,2%), Румынія (8,1%) і Нідэрланды (2,8%).

Выкарыстанне другарадных рэсурсаў лесу

Штогод на землях ляснога фонду Беларусі расце да 50 тыс. тон ягад і пладоў, каля 60 тыс. тон ядомых грыбоў і прыкладна 90 тыс. тон лекавага сыравіны; біялагічныя рэсурсы бярозавіку складаюць 480 тыс. тон.

Больш за 360 відаў раслін балот і лясоў шырока выкарыстоўваюцца ў навуковай і народнай медыцыне, і ў цяперашні час каля 30% лекаў вырабляецца з расліннай сыравіны. Многія прадукты лесу, перш за ўсё ягадныя расліны сямейства бруснічным (журавіны, чарніцы, брусніцы, буякі), і грыбы багатыя біялагічна актыўнымі рэчывамі, якія валодаюць капиляроукрепляющим, танізавальным, супрацьзапаленчым, бактеририцидным, крывятворных, проціпухлінным і антирадиантным дзеяннем. Плён журавін, чарніцы, дурніцы, брусніцы і многія віды лясных ядомых грыбоў у дастатковай колькасці ўтрымліваюць важнейшыя кампаненты антиокислительной сістэмы (амінакіслоты і мінеральныя рэчывы), якія спрыяюць вывядзенню радыёнуклідаў з арганізма і якія дазваляюць у пэўнай ступені аказаць станоўчы ўплыў на ўмацаванне імуннай сістэмы чалавека.

Найбольш гаспадарча значнымі з'яўляюцца ягадныя расліны: чарніца, журавіны, буякі і брусніца, а з пладовых - рабіна звычайная. Для ўласных патрэб насельніцтвам вядуцца нарыхтоўкі таксама лясной суніцы, маліны, ажыны, касцяніцы і некаторых іншых відаў.

Максімальныя рэсурсы пладова-ягадных раслін размешчаны на тэрыторыі Мінскай (28%) і Гомельскай (26%) абласцей. Найбольшымі запасамі ў цэлым па рэспубліцы адзначаецца чарніца - 33 тыс. Тон (66%) і журавіны - 11,2 тыс. Тон (22,5%), найменшымі - рабіна звычайная (1,1 тыс. Тон, або 2,2% ) і буякі (1,3 тыс. тон, або 2,6% ад біялагічнага запасу ўсіх асноўных відаў).

Па аб'ёмах нарыхтовак на першым месцы знаходзіцца чарніца (да 5 тыс. Тон штогод) і журавіны (каля 1 тыс. Тон). Брусніца ў апошнія гады нарыхтоўваецца насельніцтвам у асноўным для ўласных патрэб; вельмі нязначныя нарыхтоўкі буякоў.

З больш чым 200 відаў ядомых грыбоў, якія растуць у беларускіх лясах, нарыхтоўваецца крыху больш за 20 відаў: белы грыб, лісічка сапраўдная, чырвонагаловікі, падбярозавік, маслёнак, Казлякоў, смарчок канічны, Смарчкова шапочка, строчок звычайны, рыжык, грузд жоўты, грузд чорны, ваўнянкі ружовая, Гладыш, горькуша, Валуй, сыраежкі, скрипица, серушка, краснушка, апенька восеньскі, радоўкі, зелянушкі.

Разам з правядзеннем лесагаспадарчых і лесанарыхтоўчых работ у мэтах рацыянальнага і эфектыўнага выкарыстання лесасыравінных рэсурсаў арганізацыі Міністэрства лясной гаспадаркі ажыццяўляюць нарыхтоўку другарадных лясных рэсурсаў і жывіцы.